زمین شناسی - زلزله - مدیریت بحران زلزله ویژه دانشجویان
رودخانه های دو رنگ جهان


+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم دی 1391ساعت   توسط مفاخریان   | 

با توجه به تقاضا های مکرر دانشجویان دانشگاه برای در اختیار داشتن نمونه سئوالات امتحانی و آشنایی با مدل سئوالات تعدادیاز سئوالات درس زمین شناسی ساختمانی به شرح زیر در اختیار دانشجویان قرار می گیرد .

روپوشش و زیر پوشش on lap , offlap   را تعریف کنید؟

دیاستم ها راتعریف کرده و نشانه چیست ؟

پلانز و زاویه برینگ در یک چین خوردگی را با رسم شکل تعریف کنید ؟

هندسه جابه جایی در گسل ها را بنویسید ؟

HADE زاویه انحراف گسل را بنویسید ؟

نحوه محاسبه افت قائم و افقی یک گسل را توضیح دهید ؟

throw  , heave  را تعریف کنید ؟

offset یعنی چی ؟

گسل های لگ چه نوع گسله ای است ؟

میلونیت ها و فوق میلونیت ها و تاکیلیت دروغین چه تفاوتهایی با همدیگر  دارنند ؟

تفاوت کاتاکلاسیت ها با میلونیت ها در چیست ؟

منظور از آینه گسلی چیست ؟ و در چه مواقغی دیده می شود ؟

فرازمین و فروزمین در چه نوع ساخنارهایی دیده می شود ؟

تفاوت درزه و گسل در چیست ؟

درزه های رهایی چه نوع درزه هایی هستند ؟

تقسیم بندی چین ها برمبنای سطح محوری آنها را بیان کنید ؟

چین همراه چه نوع چینی است ؟

منظور از سیستم های هماهنگ و ناهماهنگ در چین خوردگی چیست ؟

ارتباط بین چین وبرگواره هار بنویسید ؟

انواع خطواره هار اتوضیح دهید ؟

بودیناژ شکلاتی در اثر چه نیرو یا نیروهایی ایجاد میشود ؟

تفاوت لاکولیت و لوپولیت را بنویسید ؟

تفاوت سیل و گدازه را بنویسید ؟

تنش همگن و ناهمگن را توضیح دهید ؟

برش محض و ساده را توضیح دهید ؟

قانون هوک رابرایواکنش اجسام در برابر تغییر شکل بیان کنید ؟

رفتا ویسکو الاستیک چه نوع رفتاری است ؟>

نحوه تغییر شکل موارد را با رسم نمودار نشان دهید ؟

ارتباط زمان با تغییر شکل را بیان کنید ؟

تاثیر فشازمحصور کننده بر تغییر شکل را بنویسید ؟

فشار سیال منفذی چه تاثیری بر تغییر شکا مواد دارد ؟

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم آذر 1391ساعت   توسط مفاخریان   | 

این روزها مصادف است با زمان زمین لرزه های ویرانگری که در شهر های مختلف ایران اتفاق افتاده است بر همین اساس یکی از روز های این ماه برای یادآوری این واقعه مهم و آمادگی مردم در برابر بحران نامگذاری کرده اند

مطلب جدیدی در قالب پاور پوینت برای علاقه مندان این درس معرفی می نمایم  ضمن اینکه کتاب آمادگی در برابر بحران را که نوشته خودم می باشد و طریق انتشارات اله ناز چاپ شد ه است معرفی می کنم

این پاورپوینت را می توانید از طریق سایت WWW.MOOOOJ.COM  بدست بیاورید


برچسب‌ها: مدیریت بحران
+ نوشته شده در  سه شنبه هفتم آذر 1391ساعت   توسط مفاخریان   | 

سایت جدیدی در حال راه اندازی است تا در موضوعات مدیریت شهری بتواند برای کاربران موثر و مفید واقع شود

اطلاعات تخصصی تر  را می توانید در آدرس زیر پیدا کنید


www.mooooj.com


برچسب‌ها: سایت دکتر سید علی مفاخریان
+ نوشته شده در  شنبه ششم آبان 1391ساعت   توسط مفاخریان   | 

تالاب‌هاي ايران در جنوب غربي آسيا و جنوب نيمكره شمالي محل زيست بيش از 140 گونه پرنده مهاجر و بومي است كه 30 % از پرندگان ايران را تشكيل مي‌دهد. اينامر به دليل دارا بودن مواد غذايي فراوان، امنيت، پناهگاه و شرايط آب و هوايي مناسب است كه سبب شده 63 گونه پرنده در تالاب‌‌هاي ايران جوجه‌آوري كنند و 77 گونه فصل زمستان و پاييز را در آنها سپري كنند. در حال حاضر حدود يك تا دو ميليون پرنده آبزي و كنار آبزي در تالاب‌‌هاي ايران زمستان‌گذراني مي‌كنند. همچنين 20 گونه پرنده در خطر انقراضي كه در ايران زندگي مي‌كنند، 6 گونه آبزي بوده و در تالاب‌‌هاي ايران به سر مي‌برند .

 


برچسب‌ها: تالاب دریاچه بیابان
+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم مهر 1391ساعت   توسط مفاخریان   | 

رویت هلال شوال در غروب شنبه عملا غیرممکن است، اما شاید یک‌شنبه عید فطر باشد

بررسی مشخصات هلال اول شوال 1433 در غروب روز شنبه 28 امرداد 1391 نشان می‌دهد این هلال در غروب روز شنبه عملا رویت‌پذیر نیست، اما امکان رویت این هلال در بعدازظهر پیش از غروب روز شنبه وجود دارد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم مرداد 1391ساعت   توسط مفاخریان   | 

سال جدید که به سال تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی نامگذاری شده  است به همه خوانندگان گرامی این وبلگ تبریک عرض می نمایم

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم فروردین 1391ساعت   توسط مفاخریان   | 

پیش بینی زمین لرزه از طریق نرم افزار رایگان
در یکی از شب‌های سال 1994 زلزله‌ای 7/6 ریشتری شهر لس‌آنجلس در آمریکا را لرزاند، به نحوی که بازسازی این شهر تا دو سال به طول انجامید و 57 نفر جان خود را از دست دادند؛ 12 هزار نفر زخمی شدند و هزاران خانه ویران شد.
کارشناسان پس از این جریان اعلام کردند که اگر زلزله لس‌آنجلس قابل پیش‌بینی بود، تعداد کشته‌شدگان و زخمی‌ها تا چند برابر کاهش می‌یافت.
اما در حال حاضر گروهی از محققان آمریکایی موفق به ساخت نرم‌افزاری شده‌اند که به صورت رایگان روی اینترنت عرضه شده است و کاربران می‌توانند با بارگذاری و نصب آن روی کامپیوترهای شخصی، زلزله‌های احتمالی را پیش‌بینی کنند.
این نرم‌افزار توسط محققان دانشگاه کالیفرنیا ساخته شده است و به کمک چند حسگر نه‌چندان گران‌قیمت که امروزه در نسل جدید لپ‌تاپ‌ها نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد، احتمال بروز زلزله را نشان می‌دهد.
"کوچران"(Cochran) مدیر گروه تحقیقاتی تولیدکننده این نرم‌افزارگفت:‌ «ما حسگرهای جدید لپ‌تاپ‌ها که accelerometers نام دارد را با این نرم‌افزار در ارتباط قرار دادیم تا بتوانیم زلزله‌ را پیش‌بینی کنیم. با این سیستم می‌توانیم پس از وقوع پیش‌لرزه در یک شهر احتمال وقوع زلزله در شهرهای مجاور را پیش‌بینی کنیم و به آن‌ها هشدار دهیم. این دستگاه می‌تواند 20 ثانیه پیش از وقوع زلزله ما را مطلع کند.»

منبع : www.sleepover.blogfa.com

+ نوشته شده در  سه شنبه بیستم دی 1390ساعت   توسط مفاخریان   | 

گمانه زنی یعنی عمل ایجاد چاه هایی در زمین با بکارگیری ابزار مختلف حفاری. گمانه ها ممکن است بصورت عمودی، شیب دار یا افقی باشند  از آنها استفاده های مختلفی می شود. از جمله: نمونه برداری از مصالح زمین، انجام آزمون های برجا، بررسی شرایط هیدروژئولوژی، ایجاد شبکه زهکشی و شمع ریزی برای پی.

بطور کلی دو نوع فعالیت در حین انجام عمل گمانه زنی دنبال می شود که عبارتند از:

1- حفر گمانه: با پیشروی در زمین و نفوذ در آن به منظور رسیدن به هدف مشخصی از قبیل: سفره های آب زیرزمینی، لایه زمین شناسی معین، طاقدیس های نفتی و گازی، منابع انرژی زای زمین.

2- نمونه برداری از مصالح زمین در اعماق مورد نظر برای انجام آزمایش های مختلف و شناسایی خواص فیزیکی و مکانیکی آنها.

روش ها و ابزارهای مورد استفاده در هر دو عمل در بخش های زیر خلاصه شده است:

1- ابزار و دستگاه های حفاری

انواع مختلفی از ابزار و دستگاه های حفاری برای حفر چاه و گمانه زنی در سطح جهان وجود دارد. بر حسب مکانیسم عمل آنها، دستگاه های حفاری به چهار گروه اصلی تقسیم می شوند:

الف) حفاری مته ای

ب) حفاری شستشوئی

ج) حفاری ضربه ای

د) حفاری دورانی

 

انتخاب هر کدام از این دستگاه های حفاری بستگی به مجموعه عوامل زیر دارد:

1- موقعیت جغرافیایی محل

2- جنس مصالح زمین

3- قطر و عمق چاه و دستگاه حفاری

4- در دسترس بودن دستگاه

5- هدف از عمل حفاری

6- کیفیت نمونه برداری

حفاری مته ای مارپیچی

یکی از روش های متداول حفاری در فعالیت های عمرانی بحساب می آید که در آن حفر چاه در اثر چرخش دورانی و حلزونی مته و همزمان فرورفتن آن در زمین حاصل می شود. نم.نخه های بدست آمده از این روش نمونه های نمایانگر و بعضی وقت ها دست خورده هستند. کاربرد این روش از حفاری بیشتر در زمین های نرم و نیمه سخت است و بر حسب نوع زمین مته های مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد. مته های حفاری در دو گروه اصلی تقسیم می شوند:

الف) مته های دستی

ب) مته های مکانیکی

الف) مته های دستی:

این مته ها بطور دستی توسط یک یا دو نفر بکار برده می شوند که بطور کلی ترکیب آنها شامل سرمته، لوله یا میله میانی و دسگیره می شود.

سرمته می تواند اشکال مختلفی داشته باشد که عمل حفاری و نمونه برداری توسط آنها انجام می شود.مته روی لوله یا میله میانی سوار می شود و قطر این لوله ها معمولا 20 میلی مترمی باشد و ممکن است بصورت یک قطعه یک دست و یا ترکیبی از قطعات مختلف باشد که در طول آن با توجه به عمق چاه متفائت خواهد بود. میلی میانی در قسمت بالایی دستگیره که T شکل است وصل می گردد در حین عمل حفاری دستگیره منتقل می شود و بدین ترتیب عمل حفاری انجام می گیرد.

از این نوع مته ها برای حفاری تا عمق های 3-10 متری استفاده می شود که عمق حفاری توسط جنس زمین و سطح ایستابی آبهای زیرزمینی کنترل می شود. حفاری بوسیله مته های دستی معمولا برای کارهای اکتشافی انجام می گیرد و کاربردهای دیگری همچون شناسایی تراز آبهای زیرزمینی و ایجاد چاه های زهشکی نیز می تواند داشته باشد.

متداول ترین نوع مته های دستی در سه گروه تقسیم می شوند:

1) مته های چنگکی

2) مته های حلزونی

3) مته های فنری

نوع اول برای نمونه برداری از خاک های رسی سخت و خاک های شنی متراکم استفاده می شود.

نوع دوم برای نمونه برداری از خاک های غیرچسبنده ماسه ای به کار برده می شوند قطر مته ها بین 50-100 میلی متر می باشد.

 

 

ب) مته های مکانیکی:

نیروی لازم برای بکار انداختن این نوع مته ها توسط یک موتور تامین می شود. مقدار نیروی مصرفی به نوع مته و جنس زمینی که در آن حفاری صورت می گیرد بستگی دارد. مته های مکانیکی بر اساس وظیفه خود به دو گروه مته های مکانیکی سبک و مته های مکانیکی سنگین تقسیم می شوند.

مته های مکانیکی سبک:

این مته ها حد واسط مته های دستی و مکانیکی سنگین از نظر کاربرد می باشند. حمل و نقل آنها و بکار گرفتن آنها توسط یک یا دو نفر انجام می گیرد. از یک موتور کوچک بقدرت 10 اسب بخار برای چرخاندن و فرو بردن مته در زمین استفاده می شود. عمق چاه هایی که بوسیله این نوع مته ها حفر می شوند بین 10-15 متر می باشد و قطر حفاری بین 75-300 میلی متر است. کاربرد آنها بیشتر در نهشته های نرم و سخت نشده است و نسبت به مته های دستی سرعت عمل بیشتری دارند.

مته های مکانیکی سنگین:

این مته ها معمولا روی کامیون سوارند و توسط آن ها به مناطق مورد نظر انتقال داده می شوند. نیروی چرخش آن ها توسط یک موتور قدرتمند تامین می شوند و نیروی نفوذی (فشاری) آنها ممکن است در اثر وزن خود مته و دستگاه حفاری باشد و یا اینکه توسط یک نیروی هیدولیکی یا دینامیکی خارجی تامین گردد. با استفاده از این نوع مته ها می توان در همه نوع خاک (رسی، سیلتی،ماسه ای) و نهشته های سخت و متراکم شده و سنگ های نرم تا نیمه سخت حفاری نمود و از آنجا که در بیشتر فعالیت های مهندسی و ژئوتکنیکی در این نوع نهشته هاست لذا این مته ها کاربرد گسترده ای در طرح های عمرانی دارد. نمونه هائی که از این طریق بدست می آید می تواند بصورت نمونه های دست نخورده و یا نمونه های نمایانگر باشد چون نمونه ها در حین بالا آمدن در اثر عمل چرخش مته با هم مخلوط گشته و در نتیجه خصوصیات اولیه خود را از دست بدهند.

کاربرد این مته ها در چاه هایی که تراوش آب های زیرزمینی زیاد باشد و یا دیواره های چاه ریزش داشته باشد محدود می شود. سرعت حفاری با توجه به جنس زمین متفاوت می باشد.

مته های پره ای:

این مته ها قطری برابر با 50- 300 میلی متری دارند و از آنها برای حفاری تا عمق 50-60 متری استفاده می شود. مته های پره ای بر حسب کاربرد آنها به دو گونه مته های پره ای کوتاه و مته های پره ای ممتد تقسیم بندی می شوند.

مته های محفظه ای (سطحی):

این مته ها شامل یک محفظه فولادی استوانه ای شکل می شوند که از قسمت بالا باز می شوند و در قسمت پایین صفحه ای فلزی وجود دارد که روی تیغه های برنده ای تعبیه شده است. بلافاصله در مجاورت این تیغه های برنده شیارهایی قرار گرفته است که بدرون محفظه باز می شوند. محفظه فولادی از طریق میله محوری به دستگاه حفاری وصل می گردد. در حین عمل حفاری مته به چرخش در می آید و تیغه های برنده آن سبب خرد شدن و برش یافتن سنگ ها و نهشته های مسیر خود می شوند. مصالح خرد شده از طریق شیار ها به درون محفظه راه می یابند و زمانیکه محفظه پر می شود مته به سطح زمین آورده می شود و محتویات آن تخلیه می شود و عمل حفاری بدین صورت ادامه پیدا می کند. با استفاده از این روش چاه هایی به قطر 1 متر و  عمق 50 متر حفر گردیده است. البته این مته ها برای حفاری در زمین های نرم و نهشته های سخت نشده مناسب هستند.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیستم دی 1390ساعت   توسط مفاخریان   | 

به نیروی واقع به واحد سطح تنش گفته می شود

تنش ها می توانند در سه جهت فضایی رخ دهد

تنش حداکثر را با سیگما یک و تنش متوسط را با سیگما ۲ و تنش حداقل را با سیگما سه نشان می دهند

برای محاسبه تنش ها بایستی در مورد زاویه ان بدانید

یعنی بدانید که به چه زاویه ای تنش به جسم و بر سطح مقطع آن وارد  می شود

استفاده از دایره موهر نیز می تواند برای حل اینگونه مسائل مورد استفاده قرار گیرد

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم دی 1390ساعت   توسط مفاخریان   | 

بشر در دنيايي زندگي مي كند كه اطرافش را پديده ها و اشياء گوناگون فرا گرفته است . او بايد به منظور بهتر زيستن و ارضاي حس كنجكاوي به مشاهده آنها پرداخته و براي شناختشان آنها را مورد مطالعه و بررسي قرار دهد . بعضي از اين اشياء آنقدر كوچك هستند كه هستند كه ناچار براي شناخت اساس و ساختمان آنها بايد از وسايل بزرگ كننده الكترونيكي و نوري بسيار پيچيده نظير ميكروسكوپ استفاده كرد . برعكس ، پديده هايي مانند عوارض جغرافيايي آنقدر بزرگ هستند كه براي ديدن و به نمايش گذازدن آنها بايد به طريقي آنها را كوچك كرد .

 

كارتوگرافي ، اساساً تكنيكي است كه با كوچك كردن خصوصيات فضايي ( ابعاد ) انواع مختلف اجسام و سطوح بزرگ ، مثل زمين هاى وسيع ، قسمتي و يا تمام كره زمين و يا يك كره آسماني سر و كار دارد . اين تكنيك پهنه هاي وسيع را كوچك مي كند تا قابل مشاهده شود .

براي كارتوگرافي چند تعريف علمي وجود دارد . علت تعدد تعريفات و نظريات مختلف در اين باره ناشي از وضع نقشه و نقشه برداري در ممالك مختلف جهان است . برخي از كشورها عمليات ژئودزي و مثلث بندي هاى مختلف و نقشه هاى توپوگرافي پوششي در مقياس هاي گوناگون را كامل كرده و مرتب آن را مورد تجديد نظر قرار مي دهند . چنين كشورهايي به عمليات دقيق نقشه برداري پرداخته و بيشتر در زمينه هاي مختلف نقشه هاى تماتيك مشغول به كارند . بعضي از اين ممالك حتي عمليات احداث شبكه ژئودزي را شروع نكرده و يا شبكه بسيار ضعيفي ساخته اند كه نتيجه آن تهيه نقشه هاى بسيار ناقص است . بين اين دو دسته ممالك ، علم كارتوگرافي و فنون مربوط به آن مفهوم واحدي ندارند .

 

علاوه بر دلايل ذكر شده ، مواردي نظير شرايط فني ، سوابق كار ، شرايط محلي و همچنين سليقه متخصصين مختلف توام با سوابق تاريخي ، موجب ايجاد ناهماهنگي در مفهوم كلمه كارتوگرافي شده است . موضوع ميدان عمل كارتوگرافي و محيط فعاليت آن هنوز از نظر لغوي مطرح است و تصميم كمسيون هاى فني بين المللي در مورد تعريف كارتوگرافي مورد قبول تمام كشورها واقع نشده است .

عموماً يكي از معايب تعريف كارتوگرافي در اين است كه نمي تواند تمام ابعاد و معاني مختلف يك واژه را در بر داشته باشد و جاي چنين تعاريفي غالباً در فرهنگ لغات و اصطلاحات است . گذشته از آن ، امروزه با توسعه و گسترش دامنه علوم ، مفاهيمي نظير كارتوگرافي ابعاد جديدي به خود مي گيرند و معاني وسيعتري را شامل مي شوند كه لازم است اينگونه تعاريف و تصميمات كنفرانس هاي بين المللي دوباره مورد تجديد نظر قرار گيرد.

با وجود تمام اختلاف نظرها در تعريف كارتوگرافي ، به طور كلي دو معنا از كارتوگرافي مستفاد مي گردد :

1- كارتوگرافي عام ؛ علم ، هنر و فن ساختن نقشه است كه كليه مراحل تهيه نقشه ، يعني ژئودزي ، عمليات زميني ، فتوگرامتري ، ترسيم و چاپ را شامل مي شود . اين تعريف در كنفرانس هاى بين المللي كارتوگرافي مورد تاييد بسياري از كشورها قرار گرفته و از طرف سازمان ملل متحد هم پذيرفته شده است .

 2- كارتوگرافي خاص ؛ مراحي بعد از برداشت زميني ، فتوگرامتري و يا كلاً اطلاعات اوليه براي تهيه نقشه را شامل مي شود و در حقيقت ، قسمت اعظم كار تهيه نقشه محسوب مي گردد . كارهايي از قبيل تنظيم پيش نويس ، تركيب اطلاعات و استفاده از نقشه ها و مدارك مربوطه ، انتخاب شبكه ، تعيين علايم و نوشته ها ، هماهنگي اطلاعات موجود در نقشه ، طراحي اطلاعات حاشيه نقشه ، انتخاب روش ترسيم و چاپ و تكثير ، مراحل مختلف كارتوگرافي خاص را تشكيل مي دهد .

 

چون در ايران سازمان ها و مؤسسات دولتي و خصوصي ، نقشه هاى مختلف در سطوح گوناگون تهيه مي كنند ، هر دو مفهوم كارتوگرافي را مي توان در مورد آنها به كار برد . به عنوان مثال ، معادل انگليسي يكي از بزرگترين ارگان هاى تهيه نقشه در ايران ، يعني « سازمان نقشه برداري كشور » National Cartographic Center است كه خود نمايانگر پذيرش كلمه كارتوگرافي به عنوان علم تهيه نقشه است

 
کارتوگرافي به صورت سنتي بعنوان علم و هنر ترسيم نقشه تعريف شده است. نقشه ها بصورت سنتي بوسيله مداد و کاغذ ترسيم مي‌شدند ولي گسترش و مزاياي کامپيوترها، کارتوگرافي را متحول کرده است. به صورتی که امروزه کارتوگرافي را به صورت مختصر هنر، علم و تکنولوژي ساختن نقشه از زمين و يا ساير کرات آسماني تعريف مي‌نمايند. ولي معني واقعي کارتوگرافي چيزي بيش از اين بوده و شامل ساختن(ثبت داده‌هاي مکاني بر روي نقشه ها)، مطالعه و حتی روش‌های استفاده از نقشه هاست. در دنياي امروز کارتوگرافی بسيار گسترده‌تر از نمايش مرزهای سياسی،خط سير ترابری و حمل و نقل می باشد

به تصویر کشاندن پدیده های مربوط به زمین  به حالت سه بعدی از دنیای واقعی و انتقال آن بر روی یک صفحه از مهمترین اهداف کارتوگرافیست ها بوده است با ظهور کامپیوتر اهمیت آن به عنوان یک ابزار گرافیکی افزایش یافت .

به نظر kraak (در سال 1988 میلادی )مقاصد ذ یل در کارتوگرافی مطرح هستند :

1- پیشرفت در تکنولوژی کامپیوتری

2- پیشرفت در توسعه ی کامپیوتر های گرافیک

 

مراحل كارتوگرافى و چاپ نقشه زمين‌شناسى (به روش سنتى(:

1-  انجام كار اسكرايپ: ترسيم خطوط كليه عوارض بر روى برگه‌هايى بنام اسكرايب

 2- عمليات استريپ: رويه‌بردارى يا تفكيك رنگ

3- عمليات لترينگ: تهيه نوشته‌هاى متن و گزارش نقشه

4- عمليات ليتوگرافى: عكاسى و ليتوگرافى به منظور تهيه فيلم

5-چاپ مقدماتى نقشه

6- غلط‌گيرى توسط زمين‌شناس مربوطه

7- اصلاحات نقشه :انجام تصحيحات لازم و در نهايت چاپ نهايى نقشه

 

 نقشه هاي کيفي _ تجاري هم اکنون توسط نرم‌افزارهاي نقشه کشي از انواع free hand، 

auto CAD، GIS و ديگر نرم افزارهايی که در کارتوگرافی استفاده می شود  تهيه مي گردند که اين عمل خود باعث استفاده موثر از تصاوير دورسنجي و GIS (سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي) مي گردد.

اصول کارتوگرافی:
   اصول کارتوگرافی طبق نظر رابينسون(Robinson) به شرح زير مي باشد:
   الف) مقياس (Scale) / سيستم تصوير(Map Projection) / جنراليزه کردن (Generalization).

ب) طراحی (Design) / ترسيم و توليد(Map Produce).

+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم دی 1390ساعت   توسط مفاخریان   | 

سلام

یعد از یک مدت طولانی دوباره شروع به به روز رسانی ویلاگ کردم

از نظرات خوانندگان عزیز که تا امروز راهنمایی های خوبی کردند تشکر می کنم

سعی می کنم تا مطالبی که خواسته بودید را به تدریج روی سایت براتون بزارم

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه چهاردهم دی 1390ساعت   توسط مفاخریان   | 

حفاری در بستر اقیانوس :

دید کلی
نزدیک به هفتاد درصد سطح زمین را آب اقیانوس فرا گرفته است حوضه‌های اقیانوسی که در زیر 4 کیلومتر آب واقع است مدتها به همان اندازه دست نیافتنی می‌نمود که سطح ماه. از اینرو در حالی که نیمه روشن ماه را می‌شد لااقل از طریق تلسکوپهای قوی بررسی کرد، بیشتر سطح جامد زمین از نظر زمین شناسان یک معما بود. تا اینکه کشتی حفاری ویژه‌ای به نام گلومارچلنجر دراوت 1968 سفرهایی را آغاز کرد و از این راه مقادیر عظیمی از داده‌ها درباره بستر اقیانوس به دست آمد.
تاریخچه حفاری در اقیانوس
تاریخ پروژه حفاری در اقیانوس در واقع با پروژه موهل آغاز شد، برنامه جاه طلبانه‌ای بود که به منطقه حفاری پوسته اقیانوسی ، گذشتن از ناپیوستگی موهو و بدست ‌آوردن نمونه‌ای از گذشته فوقانی طرح شده بود. خیلی از مردم آمریکا نامه‌های اعتراض آمیزی به دولت نوشتند که بیم آن دارند آب اقیانوس از سوراخی که در بستر آب حفر می‌شود خالی شود. گروه موهول نخستین حفاری موفقیت آمیز بستر اقیانوس را در سال 1961 بوسیله کشتی کاس1 (CUSS1) در مشرق جزیره گوادالوپ (Guadalupe) نزدیک مکزیک به انجام رسانید.

در تابستان 1965 ، انجام یک برنامه آزمایشی با کشتی کالدریل (Caldrill) در نزدیکی ساحل فلوریدا عملی بودن حفر گمانه‌هایی به عمق 300 متر و بدست آوردن مغزه از زیر آبهایی به عمق 900 متر را تائید کرد. با ساختن و تجهیز گلومارچانجر در مدت 40 هفته ، موفقیت‌های علمی و عملی زیادی را در ماموریتهای دریایی موجب شد. کشتی چالنجر اولین ماموریتهای حفاری را در سال 1970 به انجام رسانید.

 


کشتی گلومارچانجر
گلومارچلنجر کشتی بی مانندی است با منظره ای جالب. درازای 120 متر و گنجایش آن 10000 تن است و در میان کشتی یک دکل حفاری 43 متری وجود دارد که نوک آن تقریبا 61 متر بالاتر از سطح آب قرار می‌گیرد. بیشترین فضای بخش بالایی جلوی دکل را ابزار لوله دسته کن خودکاری اشغال می‌کند و در آن بیش از 6.5 کیلومتر لوله حفاری در دسته‌هایی به طول 28 متر انبار شده است.
طریقه حفاری
هنگام حفاری ، لوله حفاری از دکل و از طریقه دریچه‌ای به اندازه‌های 6.5×6 متر که در ته کشتی تعبیه شده است، آویخته می‌شود. در نوک میله حفاری ، یک سر مته حفاری قرار دارد و در بالای آن مخزن مغزه‌گیر جای دارد که در ضمن حفاری مغزه رسوب را می‌گیرد و در خود جای می‌دهد. به محض آنکه سر مته حفاری با بستر اقیانوس تمامی پیدا می‌کند، تمام میله حفاری را از عرشه حفاری به گردش در می‌آورند. حفاری ادامه پیدا می‌کند تا سر مته ساییده شود. آنگاه میله را بالا می‌کشند و مغزه را از آن بیرون می‌آورند.

ژرفای آب خیلی بیشتر از آن است که بتوان لنگه انداخت و آنچه که عمل حفاری را ممکن می‌کند، سیستم درجا نگهدارنده متحرکی است که موقعیت کشتی را در محدوده‌ای به شعاع تقریبی 100 متر حفظ می‌کند. یک فرستنده را که علائم صوتی منتشر می‌کند به ته اقیانوس می‌اندازند و امواج صوتی بوسیله چهار هیدروفون که در زیر بدنه کشتی جای دارند، دریافت می‌شود. یک کامپیوتر علامتهای دریافتی را به راستا و فاصله محل کشتی از نقطه‌ای که درست بالای گمانه قرار دارد، تبدیل می‌کند و پروانه‌های اصلی کشتی و موتورهای از نوع جت چهار طرف آن را به نحوی بکار می‌اندازند که کشتی را به محل صحیح خود باز گرداند.
سوراخ نامرئی
در اقیانوسها ، به هنگام حفاری ، وقتی که سر مته به لایه‌های سخت برخورد می‌کند، کند می‌شود و حفاری بارها به این دلیل متوقف می‌شود. برای رفع این مشکل ، قیفی برای دخول مجدد طراحی شده است. این ابزار ابتکاری ، این امکان را فراهم می‌آورد تا پس از در آوردن یک مغزه حفاری شده و عوض کردن سر مته کند شده قبلی ، میله حفاری را دوباره در همان گمانه قبلی موجود در بستر اقیانوس داخل کرد. این هدف بسیار ریز است، سوراخی نامرئی به قطر 12 سانتیمتر آن هم در ژرفای چند هزار متری ، در حالیکه میله حفاری و کشتی هر دو پیوسته تحت تاثیر جریانهای اقیانوسی هستند.
تعویض سر مته
پیش از حفاری نخستین گمانه ، در عرشه کشتی میله حفاری را در لوله یک قیف فلزی به قطر 5 متر داخل می‌کنند و تمامی این مجموعه را به ته اقیانوس پایین می‌فرستند. پس از استوار شدن پایه سنگین قیف بر بستر اقیانوس ، حفاری آغاز می‌شود. هنگامی که میله حفاری را بالا کشیده و سر مته را عوض کردند، این ابزار در جای خود باقی می‌ماند. سپس میله حفاری را همراه با اسکنر صوتی (Scanner) در مجموعه سر مته ، دوباره پایین می‌فرستند.

این ابزار علائم صوتی از خود منتشر کرده و این علائم توسط سه بازتاب دهنده که دورتا دور قیف قرار دارند، بازتاب می یابد. اطلاعات به کشتی مخابره می شود و میله حفاری به وسیله فوران آبی که از سوراخی در بدنه میله حفاری و در 18 متری بالای سر ‌مته با فشار خارج می‌شود، به سوی قیف رانده می‌شود. این سیستم در محلهایی که انتظار می‌رود سایش سر مته زیاد باشد، بویژه به منظور حفاری در پوسته اقیانوسی واقع در زیر لایه‌های رسوبی ، بطور انتخابی بکار گرفته می‌شود.
یافته‌های حفاری
آنچه که عموما مهمترین یافته کل پروژه حفاری اقیانوس در نظر گرفته می‌شود، تائید قطعی این واقعیت است که در قیاس با بیشتر سنگهای قاره‌ای ، پوسته اقیانوسی از نظر زمین شناسی جوانتر است و اینکه جوانی‌اش به سبب گسترش بستر اقیانوس حفظ می‌شود.
+ نوشته شده در  شنبه سی ام شهریور 1387ساعت   توسط مفاخریان   | 

انواع خاک مشکل آفرین :
مقدمه
قسمت اعظم سطح زمین را رسوبات و مصالح ناپیوسته طبیعی ، که بطور کلی به آنها خاک می‌گوییم پوشانده است. خاک از یک طرف جایی است که سازه خود را به رو یا داخل آن بنا می‌کنیم و از طرف دیگر ماده‌ای است که آن را به عنوان مصالح ساختمانی در کارهای عمرانی به خدمت می‌گیریم. خاکهای موجود در طبیعت بسیار متنوع اند و هر یک از آنها رفتاری خاص در کاربردهای مهندسی از خود نشان می‌دهند. این تنوع رفتار ویژگیهای مهندسی ، متاثر از عوامل گوناگونی است.

به عنوان مثال نحوه منشا گرفتن و تشکیل شدن یک خاک تاثیر بارزی بر ویژگیهای مهندسی آن بر جای می‌گذارد. به این ترتیب ، بسته به اینکه خاک بطور برجا درست شده یا اینکه آبرفتی ، بادی ، واریزه‌ای باشد یا تغییرات ثانوی را تحمل کرده باشد از ویژگیهای مهندسی متفاوتی برخوردار است. برخی از خاکها در کارهای مهندسی مشکل آفرینند. مهمترین خاکهای مسئله ساز عبارتند از : خاکهای منبسط شونده ، خاکهای فروریزنده ، رسهای سریع یا حساس و خاکهای مستعد آبگونگی.
خاکهای منبسط شونده
این خاکها جزو گروه خاکهای رسی بوده و معمولا مخلوطی از کانیهای رسی و غیر رسی اند. مشخصات ژئوتکنیکی این خاکها توسط بخش رسی آنها کنترل می‌شود. این گروه از خاکها دارای مقدار ، قابل توجهی کانی مونتمور یونیت اند که با آبگیری متورم شده و بر اثر از دست دادن آب منقبض می‌شود. تغییر حجم این خاکها بر اثر تغییرات رطوبت یکی از مهمترین مسایل و مشکلاتی است که مهندسان با آن روبرو هستند، به نحوی که شاید بتوان این پدیده را مشکل جهانی به حساب آورد.

بررسیها نشان داده است که خسارتهای ناشی از عملکرد منفی این نوع خاک بیش از هریک از بلایای زمین شناسی دیگر است. به عنوان مثال در ایالات متحده آمریکا ، خاکهای منبسط شونده سالیانه بیش از 2.3 میلیارد دلار خسارت به بار می‌آورند و این دو برابر مقدار خسارتی است که توسط مجموعه چند عامل مخرب دیگر مثل طوفان و سیل و زمین لرزه ایجاد می‌شود. برخی از مهمترین عوامل موثر در تورم پذیری رسها در زیر آمده است.


 


· رسها اغلب اندازه کلوئیدی (0.001 میلیمتر) دارند. در نتیجه سطح مخصوص ،· یعنی میزان سطح پیرامونی ذرات در واحد حجم ،· بسیار زیاد است. با توجه به این نکته رسها قادرند آب زیادی را به سطح ذراتشان جذب کنند.
· مقدار کربنات خاک نشانه‌· ای از شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط خاک است. کربناتها در خاک عمدتا به صورت کلسیت ،· اند. کربناتها نقش سیمان را به عهده دارند و با به هم چسباندن ذرات ریز رس ،· ذرات و دانه‌· های درشت تری را بوجود می‌· آورند. در نتیجه این عمل از قابلیت خمیری خاک کاسته شده و در مقابل مقاومت خاک افزایش می‌· یابد.
· آب و هوا مهمترین عامل محیطی موثر برخاکهای منبسط شونده است،· زیرا این عامل است که عمق سطح ایستابی و منطقه فعال رطوبت خاک را کنترل می‌· نماید،· مشکل خاکهای منبسط شونده در اقلیمهای مرطوب ،· که سطح ایستابی نزدیک زمین است،· کمتر دیده می‌· شود. در مقابل ،· در نواحی خشک سطح ایستابی در اعماق زیاد قرار داشته و در نتیجه تاثیر کمی بر مقدار رطوبت خاک در نواحی سطحی دارد.
· گیاهان ،· مخصوصا درختان بزرگی که نزدیک پی سازه‌· ها قرار گرفته‌· اند،· ممکن است به علت جذب آب ،· مخصوصا در فصول خشک ،· کاهش حجم زیادی را در خاکهای مستعد بوجود آورند. اعمال تنشهای متناوب توسط گیاهان یا تورم ناشی از قرارگیری سازه بر روی یک رس خشک شده ،· فرآیندهایی وابسته به زمان اند. اغلب رسها ،· نفوذپذیری کمی دارند که بر اثر تورم ،· مقدار آن بیش از پیش کاهش می‌· یابد.
· توپوگرافی ،· مخصوصا وجود دامنه‌· های پرشیب ،· از موادی است که در زمان طراحی سازه به روی خاکهای منبسط شونده باید مورد توجه قرار گیرد. در خاکهای منبسط شونده واقع در دامنه‌· ها ،· نوع خاصی از خزش صورت می‌· گیرد. به این نحو که در خلال تورم خزش ایجاد شده عمود بر شیب دامنه و در خلال انقباض به موازات نیروی گرانشی است. در نتیجه مولفه برآیند این دو در جهت شیب دامنه قرار می‌· گیرد.
خاکهای فرو ریزنده
برخی از خاکها به محض آنکه از آب اشباع می‌شوند حجمشان به سرعت کاهش می‌یابد. این مصالح در طبیعت اغلب به صورت نیمه اشباع یا خشک یافت می‌شوند و مانند خاکهای منبسط شونده ، تا زمانی که رطوبت خاک تغییر نکند، مشکلی برای سازه‌ها ایجاد نمی‌کنند، خاکهای فرو ریزنده اغلب مصالحی در حد ماسه ، لای و رس هستند که در محیطهای خشک در پای دامنه کوهها بر جای گذارده شده‌اند.

این خاک که به صورتی نیمه پایدار ته نشین شده‌اند، بر اثر آبگیری اشباع به صورت ناپایدار در می‌آیند. به نظر می‌رسد که مسافت خاک در حالت نیمه اشباع ، به علت کشش سطحی آب که در محل تماس بین ذرات قرار دارد، پابرجاست. بر اثر آبگیری و اشباع خاک منافذ از آب پرشده و کشش سطحی صفر می‌شود و خاک فرو می‌ریزد.
خاکهای آبگونه شونده
خاکهای مستعد آبگونگی (روانگرایی) ماسه‌های ریزدانه و لایهایی هستند که از تراکم کمی برخوردار بوده و معمولا به حالت اشباع می‌باشند. در صورتی که این خاکها تحت تاثیر بارگذاری لرزشی ، مانند زمین لرزه‌های طبیعی یا زمین لرزه‌های القایی قرار گیرند، خاک به سرعت متراکم می‌شود. متراکم شدن سریع باعث افزایش ناگهانی فشار آب بین ذره‌ای می‌گردد که در نتیجه آن مقاومت برشی به سرعت کاهش می‌یابد، تا حدی که گاه مقاومت برشی به صفر رسیده و خاک مانند مایعات جریان می‌یابد.
رسهای سریع
رسهای سریع یا رسهای حساس معمولا نهشته‌های یخچالی در حد رس هستند که در کشورهای اسکاندیناوی و در امتداد رودخانه سن لوران در شرق کانادا یافت می‌شوند. مکانیسم گسیختگی این خاکها هنوز مورد بحث است. تحقیقات آزمایشگاهی اخیر نشان داده است که پودر سنگ نخی از کوارتز با یک رطوبت ثابت می‌تواند هم به صورت مایع و هم به صورت جامد عمل کند. این ویژگی با سرعت تنجش نمونه کنترل می‌شود. به این ترتیب که در سرعتهای کم تنجش رفتار اجسام جامد را داشته و در سرعتهای زیاد تنجش (ضربه) مانند مایعات عمل می‌کند.
+ نوشته شده در  شنبه سی ام شهریور 1387ساعت   توسط مفاخریان   | 

چرا میدان مغناطیسی زمین تغییر می کند ؟

دید کلی
میدان مغناطیسی یا آهنربایی کره زمین در حال ضعیف شدن است. اگر این کاهش در شدت میدان با همین آهنگ به پیش رود ظرف 1200 سال آینده قطب نماهای سراسر دنیا از کار خواهند افتاد تا مدتی به طرف همه جا ولی در واقع هیچ جا منحرف خواهند شد. سپس به آهستگی پس از گذشت دهها یا صدها سال بار دیگر همراستا خواهند شد اما این بار به سمت جنوب.




وارونگی میدان مغناطیسی
نتیجه این می‌شود که میدان مغناطیسی زمین وارونه خواهد شد، این اتفاق پیشتر نیز بارها روی داده است. زمین شناسان در سنگهای مغناطیسی چندین میلیون ساله قراینی یافته‌اند که این را تأیید می‌کند. روشن است که این پدیده بیانگر مطلب بسیار مهمی درباره هسته درونی زمین است. اما پرسش اینجاست که این مطلب مهم چیست؟ هسته زمین از آهن و نیکل تشکیل شده که بخش عمده‌ای از انها به حالت گداخته وجود دارد. این مایع فلزی پیوسته در جنبش است و این جنبش به نحوی جریانهای الکتریکی بوجود می‌آورند که میدان مغناطیسی زمین را ایجاد می‌کنند.

جزئیات این فعالیت فلزی گداخته و تغییراتی که در میدان مغناطیسی زمین بوجود می‌آورد هنوز روشن نشده است. برخی از سر نخهایی که درباره رویدادهای درون زمین در اختیار داریم از بررسی ساختار بیرونی این میدان بسیار گسترده بدست آمده‌اند. این میدان زمین را در محاصره خود دارد و تا صدها هزار کیلومتر در فضا ادامه دارد. میدان مغناطیسی را می‌توان به صورت مجموعه‌ای از خطوط فرضی تصور کرد که در فضا از قطب جنوب در جنوبگان تا قطب شمال در کانادا قوس می‌زند و سپس در درون هسته زمین ادامه می‌یابد تا بار دیگر از قطب جنوب سر در آورد.

میدان مغناطیسی زمین همواره نابسامان است. قطبهای مغناطیسی زمین 11 درجه با قطبهای جغرافیایی زمین فاصله دارند. در این میدان پیچشها و خمیدگی‌هایی وجود دارد که در آن نواحی ممکن است جهت عقربه قطب نما حتی تا 20 درجه از شمال حقیقی فاصله داشته باشد. دریانوردان این نواحی را از قرن یازدهم هجری تا کنون نقشه برداری کرده‌اند تا مبادا قطب نماهایشان آنان را از مسیر واقعی منحرف کند. از روی نوشته‌های آنان در می‌یابیم که شدت میدان مغناطیسی زمین افت و خیز بسیار زیادی دارد.




جابجایی قطبها
سالانه قطبها در حدود 20 کیلومتر به طرف غرب جابجا می‌شود در نظر دانشمندان امروزی این بدان معناست که مایع گداخته هسته زمین با سرعتی در حدود نیم میلیمتر در ثانیه در حرکت است. یعنی در روز تقریبا مسافتی برابر نصف طول زمین فوتبال را می‌پیماید. زمین فیزیکدانان در مقیاس گسترده‌تر با بررسی مغناطیسهایی که در گدازه‌های منجمد باستانی محبوس شده‌اند رد پای میدان مغناطیسی زمین را 30 تا 50 میلیون سال گذشته دنبال کرده‌اند. همچنانکه سنگها گداخته می‌شوند اتمهای آهن موجود در آنها تمایل می‌یابند با راستای میدان مغناطیسی آن دوره همراستا شوند. این مدارک نشان می‌دهد که در گذشته میدان مغناطیسی زمین در فاصله‌های زمانی نامعین از 30 هزار سال گذشته تا 1 میلیون سال وارونه شده است. میدان از این رو به آن رو می‌شود. یعنی در مدت نزدیک به 100 هزار سال ضعیف می‌شود و سپس در جهت دیگر افزایش می‌یابد.
علت وارونه شدن میدان
بسیاری از زمین شناسان که درباره علت وارون شدن‌ها بررسی می‌کنند اکنون معتقدند که میدان مغناطیسی ضعیفی که بر سطح زمین می‌سنجیم (آنقدر ضعیف که آهنربای نعلی شکل اسباب بازی هم 100 برابر از آن نیرومند است) تنها مشتی از خروار است. بخش عمده از فعالیت مغناطیسی زمین در هسته آهنی و نیکلی آن صورت می‌گیرد برابر مقبول‌ترین توضیحی که برای این مسأله ارائه شده و به نظریه دینامو معروف است. بخشی از میدان که در هسته زمین امتداد دارد در مایع باردار و گداخته آن محبوس شده و با چرخش زمین کشیده می‌شود. در نتیجه بطور مستقیم از هسته نمی‌گذرد بلکه بارها دور هسته پیچیده می‌شود تا مانند دسته‌ای از کشهای محکم تشکیل خطوط شار نیرومندی را بدهد.

بنابراین نظریه جریان همرفتی فلز گداخته که از اعماق هسته بالا می‌آید حلقه‌های کوچکی از این ماده مغناطیسی دور هم پیچیده را به سطح می‌راند که از اینجا به فضا امتداد می‌یابند و تشکیل میدان آشنایی را می‌دهد که می‌سنجیم. سپس یک بار دیگر به درون هسته شیرجه می‌روند و سخت دور هسته پیچیده می‌شوند، بدین ترتیب میدان خود را نگه می‌دارند. در این فرضیه درباره اینکه چه چیزی ممکن است باعث وارونه شدن میدان شود چنین استدلال می‌شود که طبیعت غیر قابل پیش بینی جریان همرفتی که نقش دارد. اگر در یک نقطه چند حلقه بیشتر از نقطه دیگر جمع شود ذره‌های میدان که به سطح می‌رانند در جهت مخالف حلقه می‌زنند.

احتمال دیگر آن است که این وارونه شدنها به هیچ وجه کاتوره‌ای و تصادفی نیست. و اگر اطلاعات کافی داشتیم می‌توانستیم آنها را پیش گویی کنیم و شاید برهمکنشهای الکترومغناطیسی مایع جوشان درون زمین چندان پیچیده‌اند که وارونگی تصادفی به نظر می‌رسد. اگر چنین باشد شاید روزی دانشمندان بتوانند به ما بگویند که وارونگی بعدی چه هنگام رخ می‌دهد اما اکنون تنها کاری که می‌توانیم بکنیم این است که قطب نماهایمان را تماشا کنیم و حدس بزنیم در دل گداخته زمین چه می‌گذرد.
+ نوشته شده در  شنبه سی ام شهریور 1387ساعت   توسط مفاخریان   |